"संबिधान र सहमती"

खेल्ने उमेर सक्किएर स्कुल जान थालेपनि हामी भिरपाखाँ हुर्केकालाई शहर नौलो, त्यताका लवज नौलो। चारकक्षा तिर ABCD पढेर शिक्षित भएका हामीलाई नयाँ कुरो सुनाउन कि त शहर तिर पढ्ने पुरेतको छोरो आउनुपर्थो कि त डल्ले ड्राईभर। घराँ भ'को रेड्योले सुनाएका कुरा खै दिमागले कहिल्यै टिपेन। बरु बा'ले पो के के बुझ्थे कुन्नी, कहिले दाइना कहिले बाईना घुमाएर 'घटना र बिचार' सुन्नुन्तो। लाज हुने उमेर सम्म पनि जाँघेको पुठ्ठोपट्टी कहिल्यै प्वाल टुटेन। पाउरोटी चप्पलका फित्ता तिन्ठाउँ गाँसिन्तो टुकी झोसेर। हामीलाई त ति चप्पलका लोती बुढीऔंला र चोरीऔंलाको बिचको कापमा लाउनुपर्छ भनेर फापरबारीको हाटबजार आउँदा मात्रै थाहा भो त्यतिन्जेल हामी चोरीऔंला र माझीऔंलाको कापमा लाउँथ्यौ। तब न एकातिरको आधापाखो एक ईन्चीको हुँदापनि अर्कोपाखो कुर्कुच्चोले डिम्पल बनाईसक्थ्यो।  

उन्ताका सेतोपेट गर्न कि त श्राद्ध आउनुपर्थ्यो कि त दशैं। घिम्रेसाँईलो प्युटारको डाँडा'ट कौलास्थ्यो - "ए कान्छा, आज हाम्राँ बुढीआमोईको सराद्दे छ'रे, भात पकाम्ने अ'रे। सेतोपेट गर्ने भए मुन्टी होई"। कोदो र मकै फापर मात्रै देखेका हामीलाई खै के जाती "घैया" भन्ने पाखाँ फल्ने धान त्यै पुरेतका छोराले सिकाईदिएर बारीमै फलाउन थालियो र दुध सितपनि गलो लाग्ने भात खान पाईएकोथ्यो। गामका दु:ख गामलाई नै छोडेर हामी शहर पस्यौं। आफुले हलो जोतेपनि छोराछोरीलाई सुख दिने सोचाईले बा'ले सानो पसल सुरु गर्नुभो। गाउँ त उही बर्षमा एकबार 'दशैं'का बेला पुग्ने भयौं।

हामी शहर पस्यौं, उता गाउँमा जुठे दमाई, डल्ले ड्राईभर, माईली सुनार, थेबा स्याङ्तान र थर्पुकी सुन्तली लगायत भेला पारेर पुरेतका छोराले 'जनयुद्ध' शुरु गरेछन। शहर बसेर पढेलेखेका त्यसमाथी पुरेतका छोरा। सबैले मान्थे। उनले पनि दु:ख बेसाएका गाउँलेलाई सुख दिन मोर्चाबन्दी गरेका होलान तर मोर्चाले खोरको खसी र भान्छाको भात लुटेर खाने बाहेक केही दिएन गाउँलेलाई। जुठे र डल्ले दुबई गएछन, माईली सुनारले युद्धताकै तिनपुस्तालाई पुग्ने पैसो जम्मा पारेर पार्टी कै एउटा छापामारलाई पोई बनाएर काठमाडौं छिरेकी रे, खै कता ठुलो होटेल छ रे अहिले। थेवा गाउँतिरै उही खोरिया खोस्रिंदै छन। पुरेतका छोरा चैं चुनाव जितेर संबिधान बनाउन गए अ'रे सँगै सुन्तलीलाई पनि समानुपातिकमा सभासद बनाएका र'छन।

१८ बर्ष पछी त्यो गाउँ धेरै फेरियो। बिचार फेरिए। मान्छे पनि फेरिए। आज सबै केही शिक्षित पनि भए र कमसेकम समाचार बुझ्नेसम्म भए। प्युटारको घिम्रेसाँईलोले ज्यामिरेमा पसल राखेछ। बसेर चिया पिउँदै गाउँका कुरा सुन्दै थिएँ, २-४ जना पुराना साथी अरु पनि भेला भए। कोही माओवादी भएछन, कोही काङ्रेसी कोही उही एमाले - जनमोर्चा।

सबैले मै ठुलो, मै राम्रो भन्ने कुरो गर्दैगर्दा भित्रा'ट साँईली भाउजु कराउनु भो, खाना के बनाउने? कती बनाउने? गफले मात्रै पेट भरिन्छ र?
५-६ जना सबैले त्यहीं खाने कुरो भो तर के खाने भन्ने टुङ्गो लागेन। मलाई त सादा दाल-भात भए पुग्थ्यो, साँईलोलाई कुखुरो नकाटी भएन। अर्कोलाई भातमा घ्यु चाहियो अ'रे, उ मासु नखाने अ'रे। अर्को चैं नुनपिरो नखाने तर दही/दुध चाहियो अ'रे। कुरो गर्दा गर्दै पुरेतका जेठा छोरा आईपुगे, उनलाई चैं लसुन प्याज केही हाल्नै नहुने रे। आपत परो साँईली भाउजुलाई। दो'डा जोईपोईको भान्छा। कन्ती कसौंडी पनि दो'डा अब यि सप्पैका माग धान्नु कसरी? ख्वाउनु कसरी? सबैका आ-आफ्ना अड्डीदेखी रिस उठेर भाउजुले सबैका मागलाई समानुपातिक सम्बोधन गर्ने भनेर खोले पकाउने भाँडो बसालिछन। दाल, चामल, कुखुरो, घ्यु, आलु/काउली, लसुनप्याज, नुन-खुर्सानी, दही/दुध सप्पै एकैभाँडोमा खिचडी पकाए गरी पकाईछन तर अब ख्वाउने कसरी? त्यो खाने कसले? त्यो पाकेको खानाको नाम के?

भान्छामा छिरेको साँईलोले झोक्किंदै सोध्यो, के पका'की यो तैंले? भाउजुले खिस्स हाँस्दै जवाफ दिनु भो - संबिधान। साँईलो झन रिसायो,  कसरी खाने यो अब? भाउजुले रेडिमेड जवाफ दिनुभो - सहमती गरेर:))

पुरा पढ्नुस्

अर्थमन्त्री ज्युलाई खुलापत्र।

अर्थमन्त्री ज्युलाई खुलापत्र।

हरेक पटकको नेपाल आगमनमा त्रिभुवन बिमानस्थलमा अनेक किसिमका नौटंकी देख्न, सुन्न र भोग्न पाईन्छ। हुन त हामी नागरिक केही सामान लुसुक्क वा खासखुस गरेर खुसुक्क निकाल्नसके आफुलाई पहुँचवाला मान्छौं भने अध्यागमनमा कार्यरत कर्मचारीहरु केही दाम खुसुक्क पाउनसके भाग्यमानी ठान्छन। यि कहिल्यै नटुङ्गिने र उपचाररहित समस्या हुन। मानिस स्वभावैले लोभी जात हो, लोभको उपचार छैन।

मैले यहाँ अर्थमन्त्रीज्युको ध्यानाकर्षण गराउन खोजेको चाँही यसबर्षको बजेटमा यहाँकै अनुग्रहमा बैदेशिक रोजगारमा गएका नेपालीलाई ३२ ईन्च टिभीमा भन्सार शुल्क नलाग्ने भन्ने बिषय अन्तर्गत त्रिभुवन बिमानस्थलमा टाँसिएको सुचना र भन्सार महसुल बारे गुनासो मात्रै हो। यसैबर्ष देखी लागु भएको यो सेवा अन्तर्गत अर्थमन्त्रीज्युको अनुकम्पाले एउटा श्रम बेच्न गएको नेपाली कामदारले ३२ ईन्चीको टिभी बोकेर घर आउने रहर त पुरा भयो तर असान्दर्भिक र गलत नितिनियमका कारण केहीले अध्यागमनमा भन्सार बुझाउनै पर्ने बाध्यता भने हटेन।

दसैंं उपहार भन्दै गत अक्टोबर २ तारिक फ्लाई दुबई मार्फत म त्यही ३२ ईन्चीको टिभी बोकेर अध्यागमन पुग्दा पो छक्क परें, मेरो टिभीमा त हजुरले बनाउनु भएको नियम अनुसार लगभग चौध हजार भन्सार लाग्ने रहेछ। एक साल भन्दा कम समय बसेर फर्किनेलाई त लगभग पुरै भन्सार महसुल लाग्ने रहेछ। म बिगत सात साल देखी बैदेशिक रोजगारमा छु भने हरेक दुई सालमा नेपाल सरकार, बैदेशिक रोजगार बिभागमा बिदेशी भुमीमा श्रम बेचेबापत शुल्क बुझाउछु भने मलाई लेबर होईन भन्न सक्नुहुन्न होला। लेबर भिषामा साउदी अरबमा श्रम बेचिरहेको म मेरो मालिकको सदासहायतामा हरेक छ महिनामा नेपाल आउँछु भने मैले सरकारले दिएको छुट किन लिन नपाउने? श्रम शुल्क बुझाएर पासपोर्टमा श्रम स्टिकर टाँसेर बिदेशिने म जस्ता कयौ कामदार सबै एक साल वा दुई साल पुरा गरेरै नेपाल फर्किन्छन भन्ने मानसिकता गलत हो। सरकारले भिजिट भिषामा तीन वा छ महिना घुमेर फर्किनेहरु र बैदेशिक रोजगार बिभागमा श्रम शुल्क बुझाएर बिदेशिने कामदारलाई उस्तै नियम लगाउनु उपयुक्त हुन्न। दुई सालको श्रम शुल्क तिरेर बिदेशिएका नेपाली कामदार तीन महिनामा आउन वा छ महिनामा, अध्यागमनमा उसले पाउने सेवा सुबिधामा किन भिन्नता? हरेक पटक टिभी बोकेरै आउँछ भन्ने डर हो भने पासपोर्टमै श्रमको स्टिकर सँगै "३२ ईन्चीको टिभीमा पाउने भन्सार छुट सुबिधा पाएको" स्ट्याम्प लगाईदिनोस अर्थमन्त्रीज्यु तर लेबर नै भएपनी धेरै नेपाली एक बर्ष पुरा नगरी नेपाल फर्किनुपर्ने बाध्यता वा अवस्थाका हुन्छन। ति सबै घुमघाम गर्न गएका हुन र त्यस्तालाई भन्सार शुल्क लगाउनै पर्छ भन्ने मानसिकतामा बनाईएको नियम संसोधन गर्नोस।


मलाई एयरपोर्ट झरेर लगेज निकाल्दै गर्दा एक ब्यक्तीले खुसुक्क सोध्नु भो, टिभी ल्याउनु भएछ कती बर्ष बसेर आउनु भो? मैले भनें, बस्न त छ-सात बर्षै भो तर अहिले चैं छ महिना पछी फर्किंदै छु। उहाँले पासपोर्ट हेर्नु भो र लगभग चौध हजार भन्सार लाग्ने तर खासखुस गरेर थोरैमा मिलाईदिने कुरा गर्नुभो। मैले २०-२५ हजारको टिभीमा अर्को १४ हजार तिर्नैपर्ने कुरो सुन्दा टिभी त्यहीं फुटाईदिम झैं झोक नचलेको होईन तर रिस पोख्न सम्बन्धित ठाउँँमै जाने तर एक पैसो खासखुस नगर्ने जवाफ फर्काएँ र अघी बढें। भन्सार शाखाका एक भद्रभलाद्मीले सबिस्तार सरकारको नियमावली देखाउनु भो, मैले टिभी डिपोजिट गराँए, पैसो जोरजाम गरेर भन्सार तिरेको रसिद काटेरै टिभी बुझेँ। अरुले झैं लगेज बुझेर दुईसाल बसेर फर्किनेलाई टिभी बोकाएको भए वा खुसुक्क २-३ हजार दिएको भए अध्यागमनकै कर्मचारीले पनि दुईसाल बस्ने अन्य कामदारको पासपोर्ट कपीमा मिलन गर्ने चलन थाहा नभएको होईन बरु सच्चा नागरिक हुन चाहेको हुँ। तर यि र यस्तै नितीनियमले सधैंं आफुलाई सच्चा देखाउन सकिन्न र ठगी गर्ने खालको नितिनियम चुप लागेर मान्न पनि सकिन्न।

धन्यवाद।
विश्वराज न्यौपाने,
दमाम - साउदी अरेबिया। 

पुरा पढ्नुस्

रहर

अलिकती तिम्रो हाँसो मिसाउन पाए
तिमीसँगै यो जिन्दगी घिसाउन पाए।।

आहा! कस्तो हुन्थ्यो होला ति दिनहरु
फकाउने तिमी हुँदा म रिसाउन पाए।।

आउ आधाआधी गरौं भाग्यका बोझहरु
तिम्रैकाखमा सुखदुख बिसाउन पाए।।

जाँतो बिना के अर्थ र घुमाउने हातोको
मिलिजुली रहरहरु पिसाउन पाए।।

आहा! कस्तो हुन्थ्यो होला ति दिनहरु
फकाउने तिमी हुँदा म रिसाउन पाए।।    

                   ~~~*~~~

पुरा पढ्नुस्

लघुकथा: कुकुर र गु।

(यो नितान्त ब्यक्तीगत भावना हुन। कोही कसैसँग मिल्न गएमा संयोग मात्रै हुनेछ।)

खै क-कसको बिउ परेर जन्मियो, छोरो डोर्‍याउँदै टहल्दा गल्लीमा पर न भोटेकुकुर न जर्मन सेफर्ड, ठिमाहा जस्तो एउटा छाउरो देखें। बालसुलभ छोरो कुदेर गएर कानमा समातेर कुँईकुँई पार्दै ल्यायो। कुकुर त्यो पनि भर्खरको हेर्दा राम्रै लागेर घरमा ल्याँए। छोरो सँग खुब रत्तियो। 'भक्के' भन्दाभन्दै अरु नाम राखिएन। भक्के खुबै चङ्खे थियो। हुर्कँदै गयो, जवान भो। कौसीबाट बाहिर उसका सहजातीहरु देख्थ्यो, कुँकुँ गर्थ्यो, दया लागेर छोडिदिन्थें, घुमेर फेरी घरै फर्किन्थ्यो।

बिचरो त्यो पनि प्राणी नै हो, उमेर सँगै मनका रहर बढे होलान, कौसीमै बसेर छिमेकीको कुकुर्नीसँग जुहारी खेल्न छोडेन। मलाई पनि पाप पो गरें कि थुनेर भन्ने लाग्यो। सदाको लागि छोडिदिंए। 'राजाको राँगो फुकेजस्तो' भो। दिनभरी कता कता डुल्थ्यो कुन्नी साँझपर्न थालेपछी गेट कोपर्थ्यो, भित्र कतै बस्थ्यो। भुस्याहाहरुको संगत हुन थालेदेखी कौसीमा प्रतिबन्ध थियो उसलाई।

एकदिन बजार गएर फर्किंदैथिए, बाटैमा चिनेर पछ्याउँदै आयो। थुतुनाँ के के लागेको थियो कुन्नी पँयट तिर दल्दियो। रिसाएर भएन। कुकुर न हो, खायो त 'गु' नै खायो होला। बाहिर त्यसलाई अरु कसले दिन्थ्यो र। 'गु' खान बानी लागेदेखी घरको खाना कमै खान्थ्यो, हामी पनि वास्ता अली कम गर्दैथ्यौं, खै जोडी छुटेछ कि कसैले कुटेछ, बाहिर निस्कनै छोड्यो। नुहाई धुवाइ गरेर फेरी त्यसको सत्कार गर्न थालियो। राती गेट 'किरिक्क' हुँदापनि उही भुक्छ पहिला भनेर। सबै त राम्रै थियो, चल्थ्यो, गर्न सकिन्थ्यो तर खाना खानै छोड्यो। खाना दियो, पारी पारी हेर्ने, दाल-भात, मासु हड्डी वास्तै नगर्ने। बर्षौ त्यही खाना खाएर हुर्किएको 'भक्के' केहीदिन बाहिर 'गु' खान पल्किएको थियो, उसलाई खाना जाती लागेन, मिठो लागेन, स्वाद भेटेन, खाएन। आखिर 'खाना' र 'गु' त्यत्ती फरक त होईनन तर उसलाई अब 'गु' नै स्वादिलो र आफ्नो खान्की लाग्न थालेछ। अब मैले खाना ख्वाउन खोजेर सक्दिन, खोजेर 'गु' ल्याएर दिन नि सक्दिन। त्यसैले मैले 'भक्के' लाई स्वतन्त्र गरिदिंए, उसलाई उसको मौलिक अधिकार फिर्ता गर्नु नै मेरो धर्म थियो। ईती।            

(त्यसैले कसैले हिजो अर्काको घरमा बसेर खाना खाएको थियो, आज आफ्नै संसारमा रमाएर गु खान पाउँदा खुशी छ भने उसको अधिकार र स्वतन्त्रतामा खिल्ली गर्न पाईएन। उसको मौलिक अधिकारको सम्मान त गर्नैपर्छ। तर गु खान थालेकै ले खाना खानै नहुने र खाए कुकुरको धर्मै नासिने चैं होईन। :D)

पुरा पढ्नुस्

अमित ढकालले सेतोपाटीमा गत संबिधानसभा चुनावताका लेख्नुभएको 'राजनितीमा धर्मको आगो' शिर्षकमा प्राप्त एक प्रतिकृया।

shyamkoirala54 (signed in using yahoo)

अमीतजी, धेरै मूर्खहरू देखियो जिन्दगीमा तर तपाई जस्तो पट मूर्ख चाही मैले जिन्दगी माँ कहिल्यै देखेको थिईन। नेपाल को लागी हिन्दुत्वले कति महत्व राख्छ भन्ने कुरा अमेरिका मा थाहा पाएको छू। घमण्ड नै सही, भौतिक शास्त्र, मेकानिकल ईञ्जिनियरिग र न्यूकिलियर साईंस मा पीएचडी गरेको छु तर म केवल हिन्दू भएको नाताले अमेरिकॆहरुबाट जति माया र आदर पाएको छू त्यसको अगाडी मेरो समपूर्ण डिग्री हरु केही होईन्न। तपाई भन्दा हिन्दू धर्मं को महत्व बिदेश मा अरुहरुलाई भएको पाए। नासा का बैज्ञानीक देखि बिश्वबिद्यालयका
डिनहरु म कहा बेद र योग सिकन आउछ्न र घनटौ हिन्दुत्व कों महिमा गाएर थाक्दैनन। कति त भजन समेत गाउछ्न। युनिभर्सिटी अफ मिजौरी मा रहेको बिश्वको पहिलो पत्रकारिता स्कूल का प्राध्यापक हरु समेत हिन्दुत्व प्रति हुरुक्कै छन। तपाई भने फोहोरी राजनीति का लागी आफूलाई क्रांतिकारी देखाउन चाहनुहुन्छ । कति पढ्नु भ'को छ? तपाईको पढाईको योग्यता कति हो ? तपाई जस्ता ले आफ्नो ज्ञान ले जति भ्याउनु भो ,लेख्नु भो ! तर तपाई जस्ता कम पढ़ेका अल्पज्ञानी हरू आफूलाई बिद्वान ठाञ्छ्न ,वास्त्बिकता उलटो हुन्छ। फेरी सोध्न चाहाञ्छु, कटी पढ्नु भा'को तपाईले? कति चोटी ब्याक लागाएर पास हुनुभयो ? अनि मूल्यांकन गर्छु तपाई को योग्यता को !!!!
-डा.श्याम कोइराला
कोलोम्बिया, मिजौरी, अमेरिका

पुरा पढ्नुस्

लघुकथा : गाई र गोरु।

माया गरेर गोठैमा पुजिएकी गाई र चुट्दै जोताईएको गोरु बिच झगडा परेछ। 

गाईले फुकिएर बाहिरी संसार हेर्न नपाएको, दिनहुँ लाम्टो तानेर दुध पिलाउनु परेको, गर्भाधान हुनुपरेको र बाच्छाबाच्छी हेर्नुपरेको गुनासो गरिछन। गोरु पनि के कम, चुट्दै जोताएको, गाढा तानेको, भारी बोकाएको, पुच्छर निमोठ्दै मुखौरो लगाएर मेलो लगाएको, खोलेपानीमा हेलाँ गरेको, बन्सो घाँस गाईलाई र घुरान, पराल आफुलाई ख्वाएको गुनासो गरेछ।  

दुबैले आ-आफ्ना पिर पोख्न भगवान पुकारेछन र समान अधिकार माग गरेछन। 

सृस्‍टिकर्ता ब्रह्मा स्वयम प्रकट भएर गाई गोरु सभा डाक्नुभएछ र सोध्नुभएछ: "तिमीहरुको तपस्याले म प्रसन्न भए। आ-आफ्नो समस्या र माग जाहेर गर।"

मुन्टो निहुराउँदै गाईले गोठबाट फुकिनुपर्ने, आफ्नो ईच्छा र आकांक्षामा गोरुको मनोमानी नचल्नुपर्ने, आफुपनी गोठ बाहिर काम गर्न पाउनुपर्ने, बाच्छाबाच्छी गोरुले पनि हुर्काउनुपर्ने र गाईका कामहरुमा सघाउनुपर्ने माग राखिछन। गोरु झन के कम, जुरो तनक्क तानेर, गाईले खाने खोलेपानी देखी घाँसपराल उही जोतिएर उब्जेको ध्वाँस लगाएछ। मेलापात देखी गौचरण सम्म आफु चुटिएको तर गाईलाई भने ढोगेको, पूजा गरेको आरोप लगाएछ। 

सृस्‍टिकर्ता ब्रह्मा दुबैको गुनासो, अहंकार र आक्रोस देखेर मुसुमुसु हाँस्नु भएछ र भन्नुभएछ: लक्ष्मी स्वरुप पुजिएकी गाई र खनजोत गरेर सृस्‍टि सिंगारेको गोरुलाई समान अधिकार त दिने तर गाईलाई जोताएर गोरुको दुध कसले पिउने?

(अधिकार मात्रै भनेर एकापसमा लडेर मात्रै भएन, एकअर्काका शारिरिक संरचना, प्राकृतिक नियम र तिनका उपयोगीता पनि बुझ्दिनुपर्‍यो। मायाले संसार जितिन्छ, जाबो एउटा घर र श्रीमान/श्रीमतीको मन जित्न नसकिने भन्ने होईन। महिलाहरु हेपिएका र भिन्न व्यबहार गरेर पिडा थोपरिएका धेरै गहन बुँदाहरुमा न्याय दिईनुपर्छ र अन्य शिक्षित समाज सँगै सुधारिंदै जान्छन। महिलालाई समान शिक्षा र अवसरमा सहभागी गराईनु पर्छ तर अधिकार र आरक्षणको नाउँमा अस्तित्व र जिम्मेवारी नजरअन्दाज गर्नु भएन।)

पुरा पढ्नुस्

लघुकथा : खरायो र बिरालो।

घरबेटी भै'खाको म। घराँ एक जोडी खरायो र बिरालो थे। दुबै घरपालुवा। एकापसमा रत्तिएका। म हुन्जेल तिनमा बडो प्रेम थियो। छोराछोरी हुर्किए, जान्नेसुन्ने भए, आफ्ना व्यबहार आँफै गर्ने भए, हामी बुढाबुढी घर रुँघेर बस्ने भयौं।

जिन्दगी राम्रै सुखै थियो। पढेलेखेका छोराछोरीसँगै नयाँ नयाँ शैली र संस्कार भित्रिए, बुहारी भित्रिए। किचलो बढ्दै गयो। सन्तानलाई घरका भन्दा छिमेकीका रहनसहन राम्रो लाग्न थाल्यो। एकतमास सप्पै बुहारीका माईती र छोराका ससुराली हामी भन्दा प्यारो भए, उनिहरुकै खुशीका लागि हामी जोईपोई बनबास जाने भयौ।

हामीले छोडेर पनि त्यो घरमा खुशी छाएन। घर घर जस्तो रहेन। बुहारीलाई अधिकार पुगेन। छोरालाई पुरुषत्व पुगेन। आरक्षण पुगेन। कलहले नाती पनाती सम्मका समुह बन्यो। एकापसमा मनमुटाव र बैमनस्यता बढ्यो। अब एकै घरभित्र पनि एक एक कोठा चाहिने भो। लड्दै गए। 

त्यो देखेर हिजोसम्म मिलेका खरायो र बिरालो पनि लड्न, चिथोर्न थाले। एकले अर्कोलाई जात र रंगको आरोप प्रत्यारोप लगाउन थाले। आ-आफ्ना खोर मागे। आ-आफ्ना कर्मले रमाएका प्राणी आज हेपिएको गुनासो गर्न थाले।

हिजोसम्म खोरको आवश्यकतै नपरेका र एउटै घरभित्र मिलिजुली रमाएका खरायो र बिरालोलाई अब आ-आफ्ना खोर चाहिने भो। यिनले घरभित्र नपाएको स्वतन्त्रता त्यो खोरमा थुनिएर पाउँछु भन्ने बुझ्न थाले। यिनलाई खोरमा थुनेर मालिक हुन पल्किएका केही जमात ति खोरमा फुलबुट्टा भरेर बेच्न तल्लिन छन भने खोरका मालिक बनाईदिने आश्वासन दिएर केही शिकारी आफ्नो शिकार सुरक्षित गर्न हरतरह प्रयासरत छ। 

महिला, दलित, आदीबासी, जनजाती, बाहुनबाद र संघियता सप्पै हेर्दैछु म टुलुटुलु। यिनका आन्दोलन र माग त्यही खरायो र बिरालोको भन्दा रत्ती फरक देख्दिन। यि स्वतन्त्रता र अधिकारको लागि घर छोडेर खोर माग्दैछन र आफु बन्दी भएर मालिक र शिकारीलाई सहयोग गर्दैछन। हिमाली, पहाडी, मधेशी, सम्पूर्ण जातजाती, भाषाभाषी, महिला-पुरुष र बर्गको हित हाम्रो अखन्डता र सार्बभौम शक्तीमा मात्रै छ।

आउनोस् हातेमालो गरौं, दल, बाद, सिद्धान्त र सर्बसत्ताबादले एकअर्कामा देखिएको बिकृति र बैमनष्यता नासेर मेची-काली फैलिएको अखण्ड सुन्दर शान्त नेपालको नेपाली हुँ भनेर गर्व गरौं। 

ईती।

पुरा पढ्नुस्